7ด้านที่ 7 · ร่ม
อุณหภูมิแกนกลางและผิวหนัง: ร่มที่คลุมทุกด้านไว้
37°C
อุณหภูมิแกนกลางที่ร่างกายพยายามรักษาไว้ทุกวินาที
ในแผนภาพ อุณหภูมิเป็น ร่ม ที่คลุมทุกด้านไว้ ร่างกายพยายามรักษาอุณหภูมิแกนกลาง (อวัยวะภายใน) ให้อยู่ราว 37 องศาเซลเซียสตลอดเวลา ถ้าร้อนหรือเย็นเกินไป ระบบอื่นต้องหันมาช่วยจัดการเรื่องนี้ก่อน ทั้งการนอน อารมณ์ และแรงออกกำลังกายจึงลดลงไปด้วย
ผิวหนังคือเครื่องปรับอากาศของร่างกาย
เมื่อร่างกายร้อน หลอดเลือดใต้ผิวหนังจะขยายตัว เลือดไหลมาที่ผิวมากขึ้นเพื่อระบายความร้อน และต่อมเหงื่อจะขับเหงื่อออกมา เมื่อเหงื่อระเหยก็พาความร้อนออกไปด้วย แต่ในวันที่อากาศร้อนชื้นแบบเมืองไทย เหงื่อระเหยได้ยาก ร่างกายจึงระบายความร้อนได้ช้าลง และเสียน้ำกับเกลือแร่มากขึ้น
ภัยจากความร้อนที่ควรรู้
- อ่อนเพลียจากความร้อน — เหงื่อออกมาก เวียนหัว คลื่นไส้ ปวดหัว ให้พักในที่เย็น คลายเสื้อผ้า และจิบน้ำ
- ฮีตสโตรก — ตัวร้อนจัด สับสน พูดไม่รู้เรื่อง หรือหมดสติ เป็นภาวะฉุกเฉิน โทร 1669 ทันที และช่วยลดความร้อนด้วยการพาเข้าที่ร่ม เช็ดตัวด้วยน้ำ และพัดลม
กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือผู้สูงอายุ เด็กเล็ก ผู้มีโรคประจำตัว และคนที่ทำงานกลางแจ้ง
อุณหภูมิกับการนอน
ก่อนหลับ อุณหภูมิแกนกลางจะลดลงเล็กน้อยเป็นสัญญาณให้ร่างกายพัก ห้องนอนที่เย็นพอดีจึงช่วยให้หลับง่ายขึ้น การ อาบน้ำอุ่นก่อนนอน 1–2 ชั่วโมง ช่วยได้ เพราะเลือดไหลมาที่ผิว ทำให้ร่างกายระบายความร้อนได้เร็วขึ้นหลังอาบ ดูเพิ่มเติมใน ด้านที่ 6 หลับดี
1) ดื่มน้ำเป็นระยะ ไม่รอให้กระหาย · 2) ใส่เสื้อผ้าสีอ่อน ระบายอากาศดี · 3) เลี่ยงกิจกรรมกลางแดดช่วงเที่ยงถึงบ่าย · 4) จัดห้องนอนให้เย็นและอากาศถ่ายเท · 5) ดูแลผู้สูงอายุในบ้าน ให้ดื่มน้ำและอยู่ในที่เย็นในวันที่ร้อนจัด